نصب یک سیستم توزین مخزن تازه نیمی از کار است. نیمه‌ی دیگر این است که عددی که روی نمایشگر می‌بینید، در ماه‌ها و سال‌های بعد هم قابل‌اعتماد بماند. این مقاله برای کسی است که سیستم را نصب کرده یا قرار است نصب کند و می‌خواهد بداند کالیبراسیون چطور انجام می‌شود، چطور می‌توان در حین کار صحت عدد را سنجید و وقتی وزن نوسان می‌کند یا می‌رود، دنبال چه چیزی باید گشت. اجزا، انتخاب سه‌نقطه یا چهارنقطه، ظرفیت لودسل و مشخصات فنی در صفحه توزین مخزن آمده است و اینجا تکرار نمی‌شود.
نحوه کالیبراسیون توزین مخزن
پیش از کالیبراسیون: مکانیک را بررسی کنید
بسیاری از «مشکل‌های کالیبراسیون» در واقع مشکل مکانیکی‌اند. اگر مخزن جایی گیر کرده باشد، هیچ ضریبی آن را جبران نمی‌کند. قبل از هرکاری، این موارد را در وهله اول بررسی کنید:
- فاصله مهارها: میله‌های ضد بالازدگی و محدودکننده‌های افقی نباید در حالت عادی با مخزن تماس داشته باشند.
- لوله‌ها و شیلنگ‌ها: اتصال‌های انعطاف‌پذیر باید واقعاً آزاد باشند و لوله سنگین تکیه‌گاه جداگانه داشته باشد.
- تراز و تماس تکیه‌گاه‌ها: هر پایه باید روی ماژول خود بنشیند و زیر هیچ پایه‌ای لقی یا شیم نامناسب نباشد.
- جعبه اتصال و کابل‌ها: نبود رطوبت، اتصال شل یا کابل آسیب‌دیده.
- شرایط محیط: همزن خاموش، پمپ‌های ورودی و خروجی بسته، باد شدید یا آفتاب یک‌طرفه نباشد.
تفاوت مفهوم صفر و تارا در کالیبراسیون
دو مفهوم را اغلب با هم اشتباه می‌گیرند. صفر مبنای کالیبراسیون است؛ یعنی وزن مخزن خالی و تجهیزات روی آن که در حافظه سیستم ثبت می‌شود. تارا یک تنظیم موقت برای اپراتور است و باید بعد از هر بچ بتوان بدون تأثیر بر کالیبراسیون به صفر روز برگشت. اگر اپراتورها برای رفع اختلاف عدد، صفر اصلی را دست‌کاری کنند، کالیبراسیون عملاً از بین می‌رود. بهتر است تغییر صفر پایه فقط با دسترسی سطح‌بالا و با ثبت در دفتر ممکن باشد.
روش‌های تنظیم دامنه وزن مخازن
۱. کالیبراسیون با وزنه استاندارد
دقیق‌ترین روش است، چون نیروی مرجع معلومی را مستقیم روی سازه اعمال می‌کند. در مخازن کوچک و متوسط که دسترسی به بالای سازه یا نقطه بارگذاری هست، قابل اجراست. هرچه وزنه‌ها بخش بزرگ‌تری از ظرفیت کاری را پوشش دهند، تنظیم معتبرتر است. محدودیت آن واضح است: در سیلوهای بزرگ، جابه‌جایی چند ده تن وزنه عملی نیست.
۲. کالیبراسیون جایگزینی با ماده مرجع
اینجا مقداری ماده که جرمش با یک مرجع معتبر مشخص است وارد مخزن می‌شود. مرجع می‌تواند کنتور جرمی کالیبره باشد یا وزن تانکر که قبل و بعد از تخلیه روی باسکول جاده‌ای سنجیده شده است. حجم آب با کنتور حجمی را بدون تصحیح چگالی و دما مرجع قرار ندهید، چون خطای مرجع به سیستم منتقل می‌شود. این روش اثر مکانیک واقعی سازه، لوله‌ها و مهارها را هم در نتیجه لحاظ می‌کند و برای مخازن بزرگ رایج‌ترین راه است.
۳. کالیبراسیون نظری (الکتریکی)
بر پایه مشخصات لودسل از روی برگه فنی، مثل ظرفیت و حساسیت بر حسب میلی‌ولت بر ولت، و با وارد کردن وزن مرده، ضرایب محاسبه می‌شود. بدون بار واقعی هم انجام می‌شود و برای نقطه شروع یا مخازنی که امکان بارگذاری آزمون ندارند مفید است. اما اثرهای مکانیکی را نمی‌بیند، پس بهتر است با یک راستی‌آزمایی بعدی همراه باشد.
ترکیب روش‌ها
در عمل، رایج است که ضرایب ابتدا به‌صورت نظری وارد شوند و بعد با چند مقدار معلوم از ماده یا وزنه اصلاح و تأیید شوند. هر روشی که انتخاب می‌شود، مرجع، تاریخ، شرایط و نتایج باید ثبت شود.
تست تعادل گوشه‌ای در مخازن
یک مخزن سالم باید برای یک مقدار ثابت ماده، فارغ از اینکه مرکز ثقل کجاست، یک عدد نشان بدهد. برای بررسی آن، وزنه آزمون را نوبتی روی نزدیکی هر تکیه‌گاه قرار می‌دهند و اعداد را مقایسه می‌کنند. اگر اختلاف از حد قابل‌قبول بیشتر بود، سه چیز را بررسی کنید: بالانس خروجی لودسل‌ها در جعبه اتصال، گیر مکانیکی در یکی از پایه‌ها یا خرابی یک لودسل. این تست را بعد از تعویض لودسل، جابه‌جایی سازه یا شک به خطا حتماً انجام دهید.
راستی‌آزمایی در حین کار
لازم نیست برای فهمیدن صحت عدد، حتماً کارخانه را متوقف کنید. هر بار که یک تانکر یا کامیون مواد را تخلیه یا بارگیری می‌کند و جرم آن را باسکول جاده‌ای هم ثبت کرده، می‌توانید اختلاف وزن مخزن قبل و بعد را با وزن باسکول مقایسه کنید. ثبت این اختلاف در یک جدول ساده، روند خطا را در طول ماه‌ها نشان می‌دهد و پیش از اینکه به مشکل مالی برسد، رانش را آشکار می‌کند.
جدول عیب‌یابی
علامت | عوامل محتمل | اقدام درست |
|---|---|---|
عدد مخزن خالی در طول روز کم‌کم عوض می‌شود | گرما و سرمای هوا، آفتاب که فقط به یک طرف مخزن می‌خورد، مواد جمع‌شده دور پایه‌ها، لوله‌ای که مخزن را می‌کشد | مخزن را سایه‌دار کنید، دور پایه‌ها را تمیز کنید، لوله‌ها را شل و انعطاف‌پذیر وصل کنید |
عدد مدام بالا و پایین می‌پرد | همزن یا پمپ روشن است، باد می‌زند، سیم خراب است | منبع لرزش را پیدا و قطع کنید، سیم‌ها را وارسی کنید |
مخزن را کامل خالی کردیم ولی عدد صفر نشد | ماده‌ای روی دیواره یا ته مخزن چسبیده، میله‌ی ایمنی به مخزن چسبیده | مخزن را تمیز کنید، فاصله‌ی میله‌های ایمنی تا مخزن را چک کنید |
عدد به این بستگی دارد که ماده کجای مخزن ریخته شود | یکی از پایه‌ها یا حسگرها خراب است یا درست تنظیم نشده | وزنه‌ی معلوم را نزدیک هر پایه بگذارید و عددها را مقایسه کنید؛ پایه‌ی متفاوت همان مشکل‌دار است |
برای بررسی خود لودسل‌ها، مقاومت ورودی و خروجی و مقاومت عایقی را با مقدار برگه فنی مقایسه کنید و خروجی هر لودسل را جدا از بقیه، پس از جدا کردن از جعبه اتصال، بخوانید. لودسلی که با بقیه همخوانی ندارد معمولاً همان عامل خطاست. توزین مخزن همه چیز را می‌سنجد، از جمله مواد چسبیده به دیواره، رسوب ته مخزن و پلی که در سیلو شکل گرفته است. اگر عدد پس از تخلیه کامل صفر نیست، این لزوماً خطای لودسل نیست؛ شاید واقعاً ماده‌ای در مخزن مانده است. به همین دلیل بهتر است وزن مخزن خالی بعد از هر شست‌وشو یا تخلیه کامل ثبت شود و روند آن پایش گردد.
برنامه نگهداری پیشنهادی
- هفتگی یا ماهانه: نگاهی به فاصله مهارها، اتصال‌های انعطاف‌پذیر و تمیزی اطراف تکیه‌گاه‌ها
- ماهانه: ثبت وزن مخزن خالی و مقایسه با دوره قبل
- فصلی: بررسی جعبه اتصال و آب‌بندی کابل‌ها و گلندها
- سالانه یا طبق سیاست کیفی واحد: راستی‌آزمایی با مرجع، تست گوشه‌ای و ثبت نتیجه
- هر زمان تغییری رخ داد: کالیبراسیون مجدد پس از تعویض لودسل، تغییر سازه یا لوله‌کشی و تعمیر اساسی
نتیجه‌گیری
کالیبراسیون یک بار انجام‌دادنی نیست، بلکه عادتی است که با ثبت صفر، راستی‌آزمایی در هر تخلیه و بازبینی منظم مکانیک ادامه پیدا می‌کند. بیشتر خطاهای توزین مخزن از لوله، مهار، رسوب یا رطوبت می‌آیند و با نگهداری ساده قابل پیشگیری‌اند. برای بررسی مدل‌ها و ثبت درخواست، صفحه توزین مخزن را ببینید. اگر مخزن شما شکل غیرمعمول دارد، فضای زیر تکیه‌گاه محدود است یا محیط خورنده و خطرناک است، راهکارهای توزین را بررسی کنید.